Effect opwarming Noordpool veel groter dan berekend
3 september 2009
ZEIST- De effecten, wereldwijd, op het klimaat door de opwarming van de Noordpool, zijn veel groter dan tot nu toe door klimaatwetenschappers werd aangenomen. In het rapport The Arctic Climate Feedbacks: Global Implications zet het Wereld Natuur Fonds (WNF) alle recente onderzoeken naast elkaar. De temperatuur op de Noordpool stijgt gemiddeld tweemaal sneller dan elders op de wereld. De terugtrekkende ijskap en het ontdooien van de zogeheten permafrost (grond waar de temperatuur normaal gesproken niet boven het vriespunt komt), leiden tot versnelde uitstoot van broeikasgas (CO2) en methaangas. Risico’s daarvan zijn onder meer extreme weersverandering in Europa en de VS en verhoogde kans op overstromingen als gevolg van de versnelde de opwarming van de atmosfeer.
Het WNF- rapport over de effecten van de opwarming van de Noordpool is op 2 september gepresenteerd op het internationale Meteorologie-congres in Geneve, waar de gevolgen van het veranderende klimaat worden besproken. In het rapport zijn alle recente wetenschappelijke berekeningen verzameld over, onder andere, stijging van de zeespiegel, temperatuurstijging in het Noordpool-gebied, de dooi in de permafrost-regio’s, de omvang van de ijskap op Groenland en de omvang van belangrijke gletsjers.
Meer absorptie van warmte
De metingen wijzen uit dat de negatieve ontwikkelingen op de Noordpool versnellen, met ernstige gevolgen voor het klimaat elders op de wereld. Een belangrijk effect van het kleiner worden van de ijskap op de Noordpool is de versnelde opwarming van het oceaanwater in de regio; het donkere water absorbeert meer zonlicht dan het witte ijs. Daardoor is in ijsvrij gebied op de Noordpool een opwarming van het zeewater gemeten die 5 graden Celsius hoger ligt dan de meeste lange termijn-prognoses.
Bevroren opslagplaats van broeikasgas
De Noordpool functioneert als een spons voor broeikasgassen uit de atmosfeer. Opmerkelijk genoeg kan Waarschijnlijk zal opwarming van het water eerst juist een hogere opname van CO2 veroorzaken door de toename van plankton (dat CO2 opneemt). Dit effect is echter maar tijdelijk en zal ingehaald worden door de uitstoot van broeikasgassen. Naast CO2 liggen er in het Noordpoolgebied ook enorme hoeveelheden methaan opgeslagen die zijn ontstaan door onvolledig verteerd biologisch materiaal dat zich daar gedurende miljoenen jaren heeft opgehoopt. Methaangas is een broeikasgas dat ongeveer 25 zo schadelijk is als kooldioxide. Deze voorraden broeikasgassen (CO2 + methaan) op de Noordpool zijn vele malen groter dan alle bekende voorraden van olie, gas en steenkool op de wereld. Wetenschappers constateren nu al een toenemende hoeveelheid methaangas dat ontsnapt uit de ontdooiende bodems in de toendra’s en onder het oceaanwater van de Noordpool.
Zeespiegelstijging
Uit de WNF-analyse van recent onderzoek blijkt ook dat de stijging van de zeespiegel sneller zal verlopen dan de gangbare modellen tot nu toe uitwezen. Op grond van de gevonden gegevens, zal rond 2100, de zeespiegel gemiddeld minstens een meter zijn gestegen. In tegenstelling tot wat veel mensen denken, is het niet het smeltende zee-ijs op de Noordpool dat hiervoor verantwoordelijk is (omdat dat grotendeels bevroren oceaan is), maar het afkalvende landijs op Groenland. Het (smeltende) ijs dat van Groenland in zee terecht komt, veroorzaakt de stijging van de zeespiegel. Het smeltproces verloop sneller dan de modellen aangeven. Sinds de omvang van de ijskap gemeten wordt, zijn er twee diepterecords geconstateerd: in 1998 en in 2007. Het record in 2007 betrof echter 60 procent meer smeltend oppervlak dan in ’98.
Meer informatie over het rapport (Engelstalig) en videomateriaal


