Dossier ZEEBEVING ZUIDOOST-AZIË
Gevolgen van de zeebeving
Koraalriffen: Berichten over schade wisselend
De eerste berichten over schade aan koraal leveren geen eenduidig beeld op. In Thailand, Indonesië, op de Malediven en de Andaman-eilanden schat men dat 5 tot 20% van de riffen zijn beschadigd. Vooral in ondiepe wateren is het koraal afgebroken. De zeebeving bracht veel extra troep (opgewoeld zand, modder, afval) in het water. Dat kan het koraal bedekken en verstikken, en veel vissoorten kunnen niet meer voedsel ‘grazen’ op het koraal. Uit onderzoek blijkt dat de aanwas van vis dan met de helft terug kan lopen.
De koraalriffen die voor de ramp al in slechte staat waren (in Sri Lanka, delen van India en Thailand) lijken zwaarder getroffen dan het ongerepte koraal van de eilanden van Andaman, Nicobar en de Malediven. Het ‘slechte’ koraal was al direct of indirect door menselijke activiteiten beschadigd. Belangrijke bedreigingen zijn verbleking, visserij (schade door netten, dynamiet, gif), en vervuiling van land (zand dat door houtkap en erosie de zee instroomt).
Koralen (geen planten, maar dieren) groeien erg langzaam, ongeveer een halve centimeter per jaar. Het is belangrijk de niet-aangetaste koraalgebieden nu extra te beschermen omdat ze brongebieden zijn voor herstel. Koraallarven kunnen namelijk op waterstromen naar andere gebieden drijven, zich daar weer aanhechten en groeien.
De eerste berichten over schade aan koraal leveren geen eenduidig beeld op. In Thailand, Indonesië, op de Malediven en de Andaman-eilanden schat men dat 5 tot 20% van de riffen zijn beschadigd. Vooral in ondiepe wateren is het koraal afgebroken. De zeebeving bracht veel extra troep (opgewoeld zand, modder, afval) in het water. Dat kan het koraal bedekken en verstikken, en veel vissoorten kunnen niet meer voedsel ‘grazen’ op het koraal. Uit onderzoek blijkt dat de aanwas van vis dan met de helft terug kan lopen.
De koraalriffen die voor de ramp al in slechte staat waren (in Sri Lanka, delen van India en Thailand) lijken zwaarder getroffen dan het ongerepte koraal van de eilanden van Andaman, Nicobar en de Malediven. Het ‘slechte’ koraal was al direct of indirect door menselijke activiteiten beschadigd. Belangrijke bedreigingen zijn verbleking, visserij (schade door netten, dynamiet, gif), en vervuiling van land (zand dat door houtkap en erosie de zee instroomt).
Koralen (geen planten, maar dieren) groeien erg langzaam, ongeveer een halve centimeter per jaar. Het is belangrijk de niet-aangetaste koraalgebieden nu extra te beschermen omdat ze brongebieden zijn voor herstel. Koraallarven kunnen namelijk op waterstromen naar andere gebieden drijven, zich daar weer aanhechten en groeien.
Vis: Weinig directe effecten
Er zijn weinig tekenen van directe effecten op de visstand. Op een enkele plek is dode vis aangespoeld. Eerste berichten wijzen op een visstand die gezonder is dan voorheen, mogelijk omdat vissersdorpen zwaar zijn getroffen en er minder wordt gevist. Effecten op de lange termijn, zoals een verminderde kraamkamerfunctie van koraalriffen of grootschalige vissersvloten die de plek van de kustvissers innemen, lijken een ernstiger bedreiging.
Er zijn weinig tekenen van directe effecten op de visstand. Op een enkele plek is dode vis aangespoeld. Eerste berichten wijzen op een visstand die gezonder is dan voorheen, mogelijk omdat vissersdorpen zwaar zijn getroffen en er minder wordt gevist. Effecten op de lange termijn, zoals een verminderde kraamkamerfunctie van koraalriffen of grootschalige vissersvloten die de plek van de kustvissers innemen, lijken een ernstiger bedreiging.
Grote zoogdieren: Nauwelijks getroffen
Er zijn nauwelijks meldingen van getroffen grote zoogdieren. Er is een zeekoe gestrand, en drie dolfijnen zijn landinwaarts in een meer terechtgekomen. De meeste grote landdieren zijn sneller dan de tsunami (20 km/uur), of leven verder van de kust. Tamme olifanten speelden een opmerkelijke rol: in Phuket zijn sommige toeristen gered omdat de olifant waarop ze langs het strand reden op de vlucht sloeg voor de golven.
Er zijn nauwelijks meldingen van getroffen grote zoogdieren. Er is een zeekoe gestrand, en drie dolfijnen zijn landinwaarts in een meer terechtgekomen. De meeste grote landdieren zijn sneller dan de tsunami (20 km/uur), of leven verder van de kust. Tamme olifanten speelden een opmerkelijke rol: in Phuket zijn sommige toeristen gered omdat de olifant waarop ze langs het strand reden op de vlucht sloeg voor de golven.
Zeeschildpadden: Enkele legstranden weggeslagen
Legstranden van bedreigde zeeschildpadden lijken op het eerste gezicht redelijk ongeschonden; wel zijn enkele strandstations waar schildpadeieren worden uitgebroed weggeslagen. De kans bestaat dat kustbewoners meer eieren en vlees van deze bedreigde reptielen zullen gaan eten als vervanging voor vis. Sommige kwetsbare zeeschildpad-populaties kunnen die druk mogelijk niet aan.
Legstranden van bedreigde zeeschildpadden lijken op het eerste gezicht redelijk ongeschonden; wel zijn enkele strandstations waar schildpadeieren worden uitgebroed weggeslagen. De kans bestaat dat kustbewoners meer eieren en vlees van deze bedreigde reptielen zullen gaan eten als vervanging voor vis. Sommige kwetsbare zeeschildpad-populaties kunnen die druk mogelijk niet aan.
Bos: Dreigende overexploitatie
Mangrovebossen lijken hun functie als buffer tegen vloedgoven goed te hebben vervuld: er is nog beperkt (5-20%) schade aan deze kustbossen gemeld. Met 5 miljoen mensen daklozen stijgt wel de behoefte aan bouwmateriaal en dreigt overexploitatie van de bossen aan de kust.
Mangrovebossen lijken hun functie als buffer tegen vloedgoven goed te hebben vervuld: er is nog beperkt (5-20%) schade aan deze kustbossen gemeld. Met 5 miljoen mensen daklozen stijgt wel de behoefte aan bouwmateriaal en dreigt overexploitatie van de bossen aan de kust.