© WNF
Opbouw tentenkamp
© WNF
Dit tentenkamp aan de rand van de gletsjer op Groenland, wordt opgebouwd voor de Groenland-meeting tijdens de Missie Sila, die morgen (vrijdag) vertrekt. De Missie SILA (Inuït voor 'drijvende kracht achter alles wat leeft') is bedoeld om de dialoog te stimuleren over de verschillende en conflicterende belangen die in het Poolgebied spelen door het terugtrekkende ijs. Deelnemers aan de reis - georganiseerd door het WNF - zijn: de Prins van Oranje, Robbert Dijkgraaf (president KNAW) en Erik Oostwegel (voorzitter Raad van Bestuur van Royal Haskoning). Gastheer is Johan van de Gronden, directeur van WNF. Foto: Gert Polet (WNF)
Boottocht tussen de ijsbergen
© Foto: Gert Polet (WWF)
Dit is het uitzicht tijdens de boottocht tussen de ijsbergen op de avond na aankomst (vrijdag 7 mei). Imponerende ijsbergen die voor de Groenlandse kust drijven. (Foto: Gert Polet, WNF)
© Foto: gert Polet, WNF
Reisverslagen
© Foto: Marc Cornelissen/WNF
Dinsdag 10 mei, de Prins van Oranje
Na twee dagen was het afscheid daar, zowel van onze vrienden van ESA als ook van het idyllische Ilulissat. Terug naar Kangerlussuaq voor het tweede deel van Missie SILA, de rondetafelconferentie met de Groenlandse overheid waar wij veel van verwachten. De daadwerkelijke locatie van onze besprekingen is echter een ruim uur ten oosten van het vliegveld, vlak onder de imposante Russel gletsjer.
In de bus naar het kamp had ik al de gelegenheid informeel kennis te maken met onze gesprekspartners onder wie premier Kleist, zijn onderminister van Buitenlandse Zaken en de voorzitter van de Inuit Circumpolar Council (ICC), waarin alle inheemse volkeren van het Arctisch gebied vertegenwoordigd zijn. Dankzij de indrukwekkende omgeving en de zeer ontspannen sfeer arriveerden wij vol goede moed in Russel Camp om in besloten kring op open en directe Hollandse wijze enkele heikele onderwerpen aan te snijden.
Bij zijn inleidende woorden begon premier Kleist over het concept Sila en wat dat voor de Inuit betekende. Op dat moment bekroop mij het nare gevoel, dat wij onze gastheren misschien beledigd hadden met het lenen van een woord uit hun taal. Je moet altijd goed oppassen als je een woord leent uit een taal die je niet kent omdat je onbedoeld een bepaalde betekenis of lading over het hoofd ziet die een averechts effect kan hebben. Dat heb ik zelf eerder in Mexico al eens ervaren. Maar gelukkig was de premier juist zeer te spreken over de keuze van de naam voor onze missie. Sila is de oerkracht achter alles wat leeft en omvat daarmee niet alleen het weer en het landschap, maar ook de innerlijke wereld van de mens. Daarmee omschrijft Sila volgens Kleist dan ook precies wat onze missie is. Ik merk aan onze delegatie, dat iedereen weer gerust ademhaalt na deze openbaring.
Als missie op uitnodiging van het Wereld Natuur Fonds hebben we besloten vooral te luisteren naar de wensen van onze Groenlandse gesprekspartners zonder te oordelen. We moeten zien waar wij als WNF, maar ook als Nederlands bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid bruggen kunnen slaan om die wensen duurzaam uitvoerbaar te maken. De laatste jaren was het gevoel ontstaan dat iedere economische ontwikkeling in het Arctisch gebied bij voorbaat als niet duurzaam en dus onverantwoord werd afgewezen. Dit heeft duidelijk kwaad bloed gezet bij de inheemse bevolking en premier Kleist geeft nogmaals te kennen dat Groenlanders bij uitstek beseffen hoe belangrijk een goed milieu en leven in harmonie met de omgeving is. Anders kun je nooit overleven in deze barre omstandigheden. Bovendien hebben zij zelf geen enkele bijdrage geleverd aan de oorzaken van klimaatverandering, maar ervaren zij de gevolgen dagelijks in extreme mate. En, zoals ieder mens, hebben ook zij het recht zich verder te ontwikkelen. Om een duurzame ontwikkeling mogelijk te maken moeten alle opties onderzocht worden, inclusief exploratie van olie en gas, ontginning van minerale bodemschatten en toerisme. Alleen inzetten op de mogelijkheden voor landbouw en veeteelt die zich nu in het zuiden van Groenland beginnen voor te doen kan nooit voldoende zijn om werkgelegenheid die verloren is gegaan in de traditionele jacht en visserij op te vangen.
In de discussie die hierop volgde hebben wij onze uiterste best gedaan Nederland als een betrouwbare partner voor deze wensen te presenteren. Wij hebben de kennis en kwaliteiten in huis die zo nodig zijn om Groenland in deze fase bij te staan en bovendien zijn wij neutraal: geen Arctische natie, geen tegenstrijdige belangen en bovendien een land met internationaal aanzien. En dat ze hulp van betrouwbare partners nodig hebben is duidelijk, omdat de Groenlanders willen leren van best practices in het buitenland en het schier onmogelijk is deze immense klus met een bevolking van minder dan 60.000 te klaren.
Het feit dat onze Groenlandse vrienden meteen enthousiast reageerden op onze voorstellen om deze ronde tafel in Nederland een vervolg te geven kan een indicatie zijn dat zij zeer geïnteresseerd zijn in verdere intensieve samenwerking met Nederland. Ook het feit dat de premier, die overmorgen de Arctische Raad met onder andere de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton en de Russische minister Lavrov voor moet zitten, de tijd nam om met ons in dialoog te gaan, geeft aan hoe veel waarde men hier hecht aan missies zoals de onze.
Deel twee van het programma was de officieuze lancering van Roots2Share. Het Volkenkundig Museum in Leiden en het Museon in Den Haag beschikken over een enorme collectie foto’s van enkele gemeenschappen in Oost Groenland die nu digitaal ter beschikking gesteld worden aan twee Groenlandse musea. Diederik Veerman, curator van Museon, heeft op creatieve Hollandse wijze een flatscreen uit de aankomsthal van het vliegveld van Kangerlussuaq geleend. Hierop wordt een zeer informatieve presentatie verzorgd in de tent van Russel Camp, waarbij ook een klein deel van de imposante fotocollectie van Gerti en Noortje Nooter wordt getoond. Bijzonder is de reactie van enkele Inuit die zichzelf of overleden familie op de foto terugzien. Die emoties tonen meteen ook het belang aan van zo’n project als Roots2share.
Na het schrijven van dit blog wordt het tijd voor de BBQ. Hoewel de zon nog hoog aan de hemel staat is de warmte vervangen door een koude wind van de Russel gletsjer en kunnen wij ons aan de BBQ opwarmen. Morgen nog een prachtige dag en nacht op de ijskap en dan woensdagavond in white tie voor het jaarlijkse diner met het Corps Diplomatique in het Paleis op de Dam. Een grotere tegenstelling kan ik mij nauwelijks voorstellen.
Na twee dagen was het afscheid daar, zowel van onze vrienden van ESA als ook van het idyllische Ilulissat. Terug naar Kangerlussuaq voor het tweede deel van Missie SILA, de rondetafelconferentie met de Groenlandse overheid waar wij veel van verwachten. De daadwerkelijke locatie van onze besprekingen is echter een ruim uur ten oosten van het vliegveld, vlak onder de imposante Russel gletsjer.
In de bus naar het kamp had ik al de gelegenheid informeel kennis te maken met onze gesprekspartners onder wie premier Kleist, zijn onderminister van Buitenlandse Zaken en de voorzitter van de Inuit Circumpolar Council (ICC), waarin alle inheemse volkeren van het Arctisch gebied vertegenwoordigd zijn. Dankzij de indrukwekkende omgeving en de zeer ontspannen sfeer arriveerden wij vol goede moed in Russel Camp om in besloten kring op open en directe Hollandse wijze enkele heikele onderwerpen aan te snijden.
Bij zijn inleidende woorden begon premier Kleist over het concept Sila en wat dat voor de Inuit betekende. Op dat moment bekroop mij het nare gevoel, dat wij onze gastheren misschien beledigd hadden met het lenen van een woord uit hun taal. Je moet altijd goed oppassen als je een woord leent uit een taal die je niet kent omdat je onbedoeld een bepaalde betekenis of lading over het hoofd ziet die een averechts effect kan hebben. Dat heb ik zelf eerder in Mexico al eens ervaren. Maar gelukkig was de premier juist zeer te spreken over de keuze van de naam voor onze missie. Sila is de oerkracht achter alles wat leeft en omvat daarmee niet alleen het weer en het landschap, maar ook de innerlijke wereld van de mens. Daarmee omschrijft Sila volgens Kleist dan ook precies wat onze missie is. Ik merk aan onze delegatie, dat iedereen weer gerust ademhaalt na deze openbaring.
Als missie op uitnodiging van het Wereld Natuur Fonds hebben we besloten vooral te luisteren naar de wensen van onze Groenlandse gesprekspartners zonder te oordelen. We moeten zien waar wij als WNF, maar ook als Nederlands bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid bruggen kunnen slaan om die wensen duurzaam uitvoerbaar te maken. De laatste jaren was het gevoel ontstaan dat iedere economische ontwikkeling in het Arctisch gebied bij voorbaat als niet duurzaam en dus onverantwoord werd afgewezen. Dit heeft duidelijk kwaad bloed gezet bij de inheemse bevolking en premier Kleist geeft nogmaals te kennen dat Groenlanders bij uitstek beseffen hoe belangrijk een goed milieu en leven in harmonie met de omgeving is. Anders kun je nooit overleven in deze barre omstandigheden. Bovendien hebben zij zelf geen enkele bijdrage geleverd aan de oorzaken van klimaatverandering, maar ervaren zij de gevolgen dagelijks in extreme mate. En, zoals ieder mens, hebben ook zij het recht zich verder te ontwikkelen. Om een duurzame ontwikkeling mogelijk te maken moeten alle opties onderzocht worden, inclusief exploratie van olie en gas, ontginning van minerale bodemschatten en toerisme. Alleen inzetten op de mogelijkheden voor landbouw en veeteelt die zich nu in het zuiden van Groenland beginnen voor te doen kan nooit voldoende zijn om werkgelegenheid die verloren is gegaan in de traditionele jacht en visserij op te vangen.
In de discussie die hierop volgde hebben wij onze uiterste best gedaan Nederland als een betrouwbare partner voor deze wensen te presenteren. Wij hebben de kennis en kwaliteiten in huis die zo nodig zijn om Groenland in deze fase bij te staan en bovendien zijn wij neutraal: geen Arctische natie, geen tegenstrijdige belangen en bovendien een land met internationaal aanzien. En dat ze hulp van betrouwbare partners nodig hebben is duidelijk, omdat de Groenlanders willen leren van best practices in het buitenland en het schier onmogelijk is deze immense klus met een bevolking van minder dan 60.000 te klaren.
Het feit dat onze Groenlandse vrienden meteen enthousiast reageerden op onze voorstellen om deze ronde tafel in Nederland een vervolg te geven kan een indicatie zijn dat zij zeer geïnteresseerd zijn in verdere intensieve samenwerking met Nederland. Ook het feit dat de premier, die overmorgen de Arctische Raad met onder andere de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Clinton en de Russische minister Lavrov voor moet zitten, de tijd nam om met ons in dialoog te gaan, geeft aan hoe veel waarde men hier hecht aan missies zoals de onze.
Deel twee van het programma was de officieuze lancering van Roots2Share. Het Volkenkundig Museum in Leiden en het Museon in Den Haag beschikken over een enorme collectie foto’s van enkele gemeenschappen in Oost Groenland die nu digitaal ter beschikking gesteld worden aan twee Groenlandse musea. Diederik Veerman, curator van Museon, heeft op creatieve Hollandse wijze een flatscreen uit de aankomsthal van het vliegveld van Kangerlussuaq geleend. Hierop wordt een zeer informatieve presentatie verzorgd in de tent van Russel Camp, waarbij ook een klein deel van de imposante fotocollectie van Gerti en Noortje Nooter wordt getoond. Bijzonder is de reactie van enkele Inuit die zichzelf of overleden familie op de foto terugzien. Die emoties tonen meteen ook het belang aan van zo’n project als Roots2share.
Na het schrijven van dit blog wordt het tijd voor de BBQ. Hoewel de zon nog hoog aan de hemel staat is de warmte vervangen door een koude wind van de Russel gletsjer en kunnen wij ons aan de BBQ opwarmen. Morgen nog een prachtige dag en nacht op de ijskap en dan woensdagavond in white tie voor het jaarlijkse diner met het Corps Diplomatique in het Paleis op de Dam. Een grotere tegenstelling kan ik mij nauwelijks voorstellen.
© Foto: Marc Cornelissen/WNF
Zondag 8 mei, Erik Oostwegel
Terwijl ik dit typ heb ik een adembenemend uitzicht op een oneindig lijkende hoeveelheid ijsschotsen die hier voor ons hotel langs de kust van Ilulissat voorbij drijven. Maar is het daadwerkelijk oneindig? In het teken daarvan staat deze hele trip natuurlijk.
Zoals Robert Dijkgraaf gisteren al schreef, zijn wij hier nog steeds zwaar onder de indruk van het veldwerk dat wordt uitgevoerd door de mannen op de ijskap. De lezingen van Malcom Davidson, (Validation Campaign Manager), Duncan Wingham (Professor of Climate Physics at University College London en autoriteit op het gebied van de beweging en verandering van de omvang van ’s werelds ijskappen) en Prof Volker Liebig (Directeur ESA’s Earth Observation programma) van het ESA-team waren een mooie warming up. Het ging voor mij echter pas echt leven na dat bezoek aan de mannen in het veld. Grappig om te zien dat al die ontzettend precieze berekeningen uiteindelijk met redelijke rauwe verificaties worden gestaafd.
Ook zondag begonnen we met twee lezingen, dit maal van Nederlandse experts: dr Roderik van de Wal (Institute for Marine and Atmospheric Research) en dr Appy Sluis (Biomarine Sciences), beiden verbonden aan de Universiteit van Utrecht. Het blijkt dat de internationale wetenschappers de dikte van de ijskap monitoren. Ik vind het eigenlijk opmerkelijk dat ze vooral monitóren en proberen te begrijpen wat er gebeurt. Modellen maken voor de toekomst zien ze niet zo zitten. De data hiervoor vinden ze nog veel te dun. Wij ingenieurs zijn steeds bezig vooruit te kijken (plannen, ontwerpen, scheppen, de toekomst). Deze mannen hebben veel meer de rust om het verleden tot en met vandaag te bestuderen.
Na de lezingen zijn we, begeleid door Marc Cornelissen, een hondenslede tocht gaan maken. Je moet immers toch wat op zondagmiddag! Het valt me op dat de honden ook tijdens hun klus tijd vinden om onderling te ruziën en dat steeds bij dezelfde honden het trekkoord slap hangt. Ze lijken toch meer op mensen dan ik dacht!
Marc geeft ons voordurend weer handige tips over hoe we het beste met de kou kunnen omgaan: het geheim blijkt een hele hoop laagjes kleding. De complexiteit van de daarmee te creëren combinaties moet men daarbij overigens niet onderschatten! Naast kleding is een stevig ontbijt ook belangrijk: Nou weet ik dat mijn Russische Royal Haskoning collega's er wat van kunnen onder het mom dat de temperatuur veel van ze vraagt. Maar ik hoor hier dat de mannen op de ijskap zo'n 6000 kcal voor het ontbijt dienen te verstouwen om het lichaam voldoende brandstof te geven voor de dag in de kou. Ik heb even zitten rekenen, maar dat is ruim 2 keer zoveel als ik normaal op een hele dag eet!
Enfin, we gaan zo naar een lezing luisteren van prof dr Erik Jaap Molenaar (Netherlands Institute for the Law of the Sea) en dan morgen in alle vroegte op weg naar Russell Camp aan de rand van de ijskap van Russell Glacier. Ik ben zeer benieuwd naar de inzichten van het Groenlands gezelschap (waaronder de Premier) dat we daar gaan ontmoeten ten aanzien van de toekomstige ontwikkeling van hun land. Even los van alle ecologische en klimaat-uitdagingen die daarmee gepaard gaan, komen met de afnemende ijskap allerlei kansen voor verdere economische ontwikkeling in zicht. Zo zijn de grove schattingen dat Groenland zo’n 25% van ’s werelds gasreserves en wel 15% van de oliereserves herbergt, om van de enorme hoeveelheid andere delfstoffen nog maar niet te spreken. De eerste concessies zijn reeds uitgegeven. Een golfstaat in de Arctic? Het moet voor de ca 65.000 inwoners toch wel erg aantrekkelijk klinken. Maar in hoeverre zijn ze bereid en in staat om het zo duurzaam mogelijk aan te pakken? Hoe kunnen wij, vanuit Nederland bijvoorbeeld, ze daarbij ondersteunen?
© Foto: Marc Cornelissen/WNF
Zaterdag 7 mei, Robbert Dijkgraaf
Voor een leunstoelwetenschapper als ikzelf, wiens favoriete wapens toch potlood en papier zijn, is de stap een elegante PowerPoint-presentatie naar de werkelijkheid vaak te groot om in één keer te overbruggen, zeker in een paar uur tijd. Maar vanochtend maken we die stap met de hulp van een klein vliegtuigje dat ons van de comfortabele conferentiezaal van het hotel in Ilulissat naar de snijdende kou van de 2500 meter hoog gelegen ijskap van Groenland brengt. Je kunt nog zo veel horen en lezen over de metingen van het Arctische ijs, de invloed van het klimaat en de gevolgen voor Nederland, het studieobject met eigen ogen zien, door een dikke skibril terwijl je dikke laarzen kraken in de sneeuw, is een transformerende ervaring.
De rode Twin Otter stijgt op van het vliegveld en binnen enkele minuten betreedt je een witte wereld waar uiteindelijk zelfs geen horizon te bekennen is. Totdat na een dik uur vliegen in dat enorme witte niets enkele kleine tentjes opdoemen. De ijsvloer komt naderbij als een diapositieve variant van een maanlanding: alles is wit in plaats van zwart. Het vliegtuigje landt luchtig op zijn ski’s en komt met veel geraas in enkele tellen tot stilstand. En daar sta je dan, op een oneindig plat vlak, als of je zelf een meetkundig figuur bent geworden. Een eindeloze wereld die tegelijkertijd onvoorstelbaar klein is. Je belevingswereld trekt zich vanzelf samen, van de tientallen meters van het kampement via de inhoud van een kleine tent tot uiteindelijk de enkele centimeters van je brein.
Veranderingen in de conditie van de aarde doen zich typisch voor op tijdschalen die ongrijpbaar zijn vanuit het menselijke perspectief. Om de veranderingen van water, ijs en atmosfeer te zien, moeten we de film van het leven versneld afdraaien, zodat eeuwen dagen worden. Maar Groenland is misschien wel dé plaats op onze planeet om te zien dat deze processen zich ook dramatisch kunnen versnellen en zichtbaar gemaakt kunnen worden. Die kennis danken we aan de vooruitziende blik en doorzettingsvermogen van enkele toegewijde wetenschappers. Zo wordt in Swiss Camp, onze eerste bestemming, al tientallen jaren de conditie van de ijskap gemeten. De stroming is door opwarming in die tijd meer dan verdubbeld. Onze gastheer, zo weggelopen uit een actiefilm, zit al vanaf 1974 op het ijs. Hij heeft zelfs een halfjaar overwinterd op het zee-ijs in het Arctische gebied van Canada.
Het is verleidelijk te denken in dat in deze tijd van technologie, alle observaties gedaan kunnen worden vanuit een comfortabele stoel in het vluchtleidingscentrum van een satelliet. De precisie van deze ruimtemetingen is inderdaad indrukwekkend. De Cryosat 2 satelliet van de Europese ruimtevaartorganisatie ESA is zo’n wonder. De positie van de baan is met een nauwkeurigheid van enkele meters bepaald en ook al reist de satelliet in minder dan een uur van pool naar pool, de radarmetingen van het 700 kilometer lager gelegen land- en zee-ijs zijn op twee centimeter nauwkeurig. Men vergeet echter gemakkelijk dat deze prachtige resultaten alleen maar betekenis krijgen, als iemand ter plekke controleert of de conditie van ijs en sneeuw passen bij de rekenmodellen. En dat vraagt veel. Op z’n minst de bereidheid een maand in een tentje op de ijskap te willen zitten.
In onze gesprekken met deze toegewijde klimaatwetenschappers valt de zorgvuldigheid op waarmee ze over hun vak spreken, over wat ze wel weten én wat ze (nog) niet weten. De complexiteit van het studieobject is dan ook gekmakend. Van grote hoogte lijkt de ijskap een duizenden kilometers grote amorfe plak, maar van dichtbij is het een labyrint van gesmolten en weer bevroren stromen, dooraderd als een Franse schimmelkaas, dat de meest ingewikkelde bewegingen kan maken. Hoe belangrijk computermodellen ook zijn voor voorspellingen, uiteindelijk zijn het de harde data die moeten spreken, juist waar zulke enorme belangen zijn gemoeid.
Kun je als nietige mens, toch niet meer dan een eendagsvlieg vanuit geologisch perspectief, contact maken met de reuzenverschijnselen van klimaatverandering? Is er een brug te slaan tussen onze fijnmazige alledaagse belevingswereld en de grofstoffelijke bewegingen van onze planeet?
Het antwoord op die vraag zag ik vandaag letterlijk voor me vanuit het beslagen raampje van een tweemotorig vliegtuigje boven de ijskap van Groenland: het nam de vorm aan van een klein geel tentje in een onmetelijke witte woestijn. Terwijl u dit leest graven onderzoekers op die anonieme plek in de snoeiharde wind een diepe kuil in de sneeuw, slaan pvc-buizen in de wand en stellen vast hoe de verschillende lagen zijn gevormd en veranderd. Een kleine daad met een grote symbolische waarde. Het is onze manier om te laten zien dat we geven om de toekomst van de aarde.
© Foto: Marc Cornelissen/WNF
Vrijdag 6 mei, Johan van de Gronden
De eerste dag van de missie is zeer voorspoedig verlopen. Alles werkte mee. De stemming heel ontspannen en geanimeerd, het weer stralend. De dag ten volle benut, dankzij 4 uur tijdsverschil in ons voordeel. Direct na aankomst in Ilulissat kennis gemaakt met een team van Europese ruimtevaartorganisatie ESA. Welkomstdrankje in de stralende zon bij enkele graden onder nul op het terrras aan de fjord. ESA werkt met de Cryosat 2 satelliet aan een zeer nauwkeurige meting van de omvang en de dikte van zowel het pakijs op land als het zeeijs. Op de ijskap werkt een team aan wetenschappers aanvullend aan metingen op de grond om in combinatie met satellietgegevens en radarwaarnemingen de meest betrouwbare gegevens te kunnen leveren. De precieze ontwikkelingen van de twee grote ijskappen op aarde die mede het mondiale klimaat reguleren, die van antarctica en die van Groenland, zijn nog met de nodige vraagtekens omgeven. De laatste inzichten houden rekening met een zeespiegelstijging van 1,5m tegen het einde van de eeuw. Morgen horen we ter plaatse meer over de uiterst geavanceerde technieken die ESA inzet.
We maken tot besluit van een lange dag een boottocht door de fjord samen met het team van ESA. Het is koud maar adembenemend.
Bij terugkomst geeft ervaren poolreiziger Marc Cornelissen aanwijzingen voor de volgende dag, inclusief uitgebreide instructies hoe ons morgen te kleden. Alles moet uit de kast voor een bezoek aan de ijskap! Of het bezoek door kan gaan, is vrijwel geheel afhankelijk van de weersomstandigheden.
Als ik rond middernacht naar bed ga, is het nog steeds licht.
© WNF
Donderdag 5 mei, Johan van de Gronden
Het is een wat wonderlijke week. Als de ziel te paard gaat, dan bevindt de mijne zich nog ergens tussen St Gallen en de Lage Landen. De afgelopen dagen nam ik in Zwitserland deel aan de jaarvergadering van het Wereld Natuur Fonds. Zoals altijd een kleurrijk en zeer geanimeerd evenement, waar je in enkele dagen meer dan 100 collega’s spreekt, projecten evalueert, nieuwe plannen smeedt en samen besluiten neemt die de hele organisatie, van Wellington tot Warschau aangaan. De Nederlandse tak van het WNF – de grootste na de Verenigde Staten – heeft een dikke vinger in de mondiale pap. Dat is vooral te danken aan de steun van honderdduizenden in eigen land.
Het is een wat wonderlijke week. Als de ziel te paard gaat, dan bevindt de mijne zich nog ergens tussen St Gallen en de Lage Landen. De afgelopen dagen nam ik in Zwitserland deel aan de jaarvergadering van het Wereld Natuur Fonds. Zoals altijd een kleurrijk en zeer geanimeerd evenement, waar je in enkele dagen meer dan 100 collega’s spreekt, projecten evalueert, nieuwe plannen smeedt en samen besluiten neemt die de hele organisatie, van Wellington tot Warschau aangaan. De Nederlandse tak van het WNF – de grootste na de Verenigde Staten – heeft een dikke vinger in de mondiale pap. Dat is vooral te danken aan de steun van honderdduizenden in eigen land.
Op de terugweg wordt mijn aandacht getrokken door 2 berichten in de Neue Zürcher Zeitung. Een nieuwe internationale studie wijst op een bevolkingspiek van 10 miljard tegen het einde van deze eeuw. Calculaties gingen tot dusverre uit van een piek van 9 miljard tegen het midden van de eeuw en een lichte daling daarna. Dat is geen goed nieuws. Weliswaar zullen bevolkingsschattingen de komende decennia nog regelmatig worden bijgesteld, maar bij onze scenarioplanningen voor schone energie of voedselzekerheid moeten we bij een aanname van 9 miljard al alle zeilen bijzetten om de aarde nog een beetje leefbaar te houden. Iets verderop op de pagina valt mijn oog op een klein Reuters berichtje. Het in Oslo gevestigde Arctic Monitoring and Assessment Programme heeft zijn verwachtingen voor het stijgen van de zeespiegel ook al opwaarts bijgesteld. Hmm. We moeten tegen het jaar 2100 rekening houden met een zeespiegelstijging van ruim 1,5 meter, zegt het instituut. Ik weet inmiddels uit eerdere ervaring, dat je met dit soort lange termijn studies altijd rekening moet houden met een vrij grote onzekerheidsmarge, maar het bericht stelt me desalniettemin niet gerust.
Langzaam dwalen mijn gedachten af naar Groenland. Ik heb maar 1 dagje tussendoor om mijn pooluitrusting bij elkaar te scharrelen, een vuistdikke briefing te lezen die mijn collega’s voor me hebben samengesteld en mentaal om te schakelen.
Eenmaal thuis bel ik in de loop van de dag met kantoor. Even met mijn plaatsvervanger om de lopende zaken door te nemen en wat langer met de persvoorlichtster over alle belangstelling voor Missie Sila. Ik moet meteen aan de bak op Radio 1 en 2 voor vertrek op vrijdag. Tussen de bedrijven door fiets ik met mijn dochter nog even naar de outdoor speciaalzaak, want ik heb eigenlijk nog een beschermende skibril nodig voor op de ijskap. Pech, die blijken allemaal al op zolder te liggen. Ik sms collega Gert, die ter plaatse al kwartier maakt. Hij laat mij ommegaand weten er een voor mij gereed te hebben.
’s Avonds ploeter ik door het hele pakket inclusief een gedetailleerd logistiek plan. Goed dat Marc en Philip zulke ervaren poolreizigers zijn. Het is geen sinecure. Naar 2 momenten zie ik nog het meeste uit: de urenlang wandeling over de gletsjer met onze benodigdheden in een sleetje achter ons aan (en natuurlijk de aansluitende overnachting in een tentje op het ijs!) alsmede de rondetafeldiscussie in Russel Camp met vertegenwoordigers van de inheemse gemeenschap, de premier van Groenland en onze eigen delegatie. In het arctisch gebied staat alles op scherp: het ecosysteem verandert snel, de traditionele manier van leven staat onder druk, er ontstaan tegelijkertijd nieuwe sociaal-economische kansen die op hun beurt het toch al fragiele natuurlijk evenwicht nog verder zullen aantasten. Bovendien is het collectieve beheer van het immense Noordpoolgebied, een van de laatste grote wildernissen op aarde, amper geregeld.
Na middernacht rits ik mijn propvolle tas dicht met vooral veel laagjes kleding, warme sokken, gezichtsbescherming en thermisch ondergoed. Een collega sms’st geestig dat er temperaturen van ruim beneden de minus 50 graden Celsius op de ijskap zijn gemeten. Groenland here we come!