Spring naar content

Sojateelt

Soja en onze vleesconsumptie

Soja is een landbouwgewas uit Zuid-Amerika dat in Nederland vooral op grote schaal wordt gebruikt als veevoer. Het is aldus een belangrijke basis voor het vlees dat we eten en de melk die we drinken. Bovendien is soja terug te vinden in honderden andere producten die we dagelijks gebruiken, zoals margarine, koekjes en zeep.

 

Soja-plantage in Brazilië

Sojateelt en ontbossing

Maar de huidige sojateelt draagt ook bij aan ontbossing, het uitsterven van planten en dieren en talloze sociale problemen in Zuid-Amerika. Kleine boeren worden van hun land verdreven om plaats te maken voor grootschalige sojateelt. Sojateelt levert nauwelijks werkgelegenheid op en de arbeidsomstandigheden zijn vaak slecht.

Het grootste deel van de sojateelt vindt momenteel plaats in de ecologisch waardevolle bossavanne, de Cerrado genaamd. Maar ook het Amazone-regenwoud wordt bedreigd door de groeiende sojateelt. Waar bossen verdwijnen, verdwijnen planten en dieren, en komen bovendien broeikasgassen (CO2) vrij.

Vraag naar soja stijgt

Het grondgebruik door sojateelt is de laatste tien jaar meer dan verdubbeld in Argentinië, Bolivia,Brazilië en Paraguay. Dit zijn de vier landen met de hoogste productie. Verwacht wordt dat de vraag naar soja, vooral vanuit de EU-landen, India en China, de komende 20 jaar nog eens met 60% zal stijgen. Dit komt door de stijgende vleesconsumptie in deze landen, maar ook door het gebruik van de sojaolie als biobrandstof.

Minder vlees eten tegen ontbossing

Nederland is de grootste importeur van soja in Europa. Ruim tweederde van de door Nederland geïmporteerde soja komt direct uit Brazilië. Omdat 90% van de soja die in Nederland wordt verwerkt in veevoer terecht komt is er een sterke relatie tussen onze vleesconsumptie en de ontbossing in Zuid-Amerika. Kortom: minder vlees eten helpt ontbossing tegen te gaan!  Meer hierover in onze voetafdruk-tips.

Vegetarische alternatieven voor soja?

Ook in vegetarische alternatieven voor vlees zit soja, maar het effect op de natuur is een stuk minder. Voor het maken van 'vleesvervangers' op basis van soja is namelijk vele malen (tot zeven keer!) minder soja nodig dan voor het maken van vlees. Voor een stukje vlees is heel veel veevoer nodig!

Zonsondergang in het Jaú National Park in Brazilië

© Juan PRATGINESTOS / WWF-Canon

Verantwoord soja produceren

Het Wereld Natuur Fonds wil sojateelt niet verbieden, maar wel komen tot een productiewijze waarbij sojateelt niet leidt tot aantasting van natuur en uitbuiting van lokale gemeenschappen.

Omdat het Wereld Natuur Fonds vindt dat bedrijven die betrokken zijn bij de sojaproductie ook verantwoordelijk zijn voor het vinden van een goede oplossing, wil zij samen met die bedrijven komen tot internationale criteria voor verantwoorde soja. Dat gebeurt in de zogenaamde Ronde Tafel voor Verantwoorde Soja (RTRS). Andere organisaties die lid zijn van de RTRS zijn bijvoorbeeld de Rabobank, FrieslandCampina, Unilever en de Universiteit van Wageningen.

De nieuwe criteria voor sojaproductie zijn in 2010 vastgesteld en in 2011 werd de eerste RTRS-gecertificeerde soja op de markt gebracht. Het Wereld Natuur Fonds dringt er bij het bedrijfsleven op aan zo snel mogelijk deze soja te kopen en in (veevoer)producten te verwerken.

Projecten

Het Wereld Natuur Fonds probeert ook in haar natuurbeschermingsprojecten ontbossing door sojateelt aan te pakken.