Mensapen: Leefwijze
Fruit en kleine hapjes voor mensapen
Alle mensapen zijn gek op fruit. Ze kunnen uren per dag zoet zijn met het eten van mango's, vijgen of andere vruchten.
- De gorilla's zijn de echte vegetariërs onder de grote primaten. Zij eten ook bladeren en takjes en hebben grote kiezen en enorme kaakspieren om al dat groenvoer fijn te malen.
- De andere mensapen eten wel eens dierlijke producten. Voor de chimpansees zijn dat insecten (vooral termieten) en soms eieren en vlees. In een enkel geval zelfs apen en antilopen. Ze gaan soms gezamenlijk op jacht om kleinere dieren in het nauw te drijven.
- De bonobo eet heel soms ongewervelde dieren of kleine zoogdieren, maar hij jaagt er niet echt op. De orang-oetan eet voornamelijk fruit, planten en insecten, maar een enkele keer ook kleine zoogdieren.
Mensapen zijn groepsdieren
Gorilla's leven vaak in groepen van ongeveer vijf tot tien dieren: een volwassen man, een stuk of drie vrouwtjes en hun kinderen. De man is de baas. Hij is ook bijna twee keer groter dan het vrouwtje.
Chimpansees leven in wisselende clubjes binnen grotere groepen van twintig tot honderd chimpansees. De gemiddelde groepsgrootte is 35. Ze zoeken vaak met een groepje naar voedsel. Buiten etenstijden, of als er veel voedsel is, trekken ze een tijdje in grotere groepen op. Meestal is er één man echt de baas in de groep.
Ook bonobo's zijn heel sociale dieren. Zij leven in kleine groepen van hooguit 20 dieren, hoewel er groepen van 50 of meer zijn waargenomen. De vrouwen verlaten de groep als zij volwassen zijn. De mannetjes blijven daarentegen bij hun moeder.
In tegenstelling tot de andere mensapen leeft de orang-oetan grotendeels alleen. De jongen blijven tot ongeveer hun achtste jaar bij hun moeder. Daarna gaan ze op zichzelf wonen.
Chimpansees leven in wisselende clubjes binnen grotere groepen van twintig tot honderd chimpansees. De gemiddelde groepsgrootte is 35. Ze zoeken vaak met een groepje naar voedsel. Buiten etenstijden, of als er veel voedsel is, trekken ze een tijdje in grotere groepen op. Meestal is er één man echt de baas in de groep.
Ook bonobo's zijn heel sociale dieren. Zij leven in kleine groepen van hooguit 20 dieren, hoewel er groepen van 50 of meer zijn waargenomen. De vrouwen verlaten de groep als zij volwassen zijn. De mannetjes blijven daarentegen bij hun moeder.
In tegenstelling tot de andere mensapen leeft de orang-oetan grotendeels alleen. De jongen blijven tot ongeveer hun achtste jaar bij hun moeder. Daarna gaan ze op zichzelf wonen.
Vers bladerbed
Mensapen zijn bedreven in het bouwen van boomnesten, om in te rusten of slapen. Ze doen dat vaak twee keer per dag. Overdag prutsen de chimpansees en bonobo's snel wat in elkaar. Voor de nacht zorgen ze voor een nest dat iets steviger is. De bodem van het nest bedekken ze met verse bladeren.
Weinig jongen
Gorilla's, chimpansees, bonobo's en orang-oetans planten zich maar langzaam voort. Ze hebben een lange draagtijd en jonge mensapen staan niet snel op eigen benen. De jonge dieren worden heel hulpeloos geboren en zijn de eerste jaren volledig afhankelijk van hun moeder. Net als bij de mens moeten jonge mensapen nog heel veel leren. Daarom blijven ze vaak heel lang bij hun moeder. Hun voortplanting is niet seizoensgebonden.
- Gorillavrouwtjes zijn vaak rond een jaar of acht al vruchtbaar. Het duurt dan nog wel even voordat ze zich daadwerkelijk voortplanten. Over het algemeen brengen gorilla's elke zes tot acht jaar één jong groot.
- De chimpanseevrouwen kunnen vanaf een jaar of dertien jongen krijgen. Zij brengen in hun leven ongeveer twee tot drie jongen groot.
- Ook de bonobovrouwen zijn rond hun dertiende vruchtbaar. Zij zorgen meestal voor een nageslacht van vier of vijf jongen.
- De orang-oetanvrouwen planten zich vanaf hun twaalfde jaar voort. Zij krijgen gedurende hun ongeveer 40-jarige leven 4 tot 5 nakomelingen.