ASC-keurmerk voor verantwoorde kweekvis

• Factsheet Farmed Tilapia (Engelstalig, pdf )
• Website van ASC in oprichting (Engelstalig)
• Persbericht presentatie ASC-keurmerk

Wat houdt ASC-gecertificeerde kweek in?
Vis met het ASC-keurmerk komt uit kwekerijen die aantoonbaar goed omgaan met de natuur en richtlijnen naleven op het gebied van sociale omstandigheden voor arbeiders en lokale gemeenschappen. De criteria (standaarden) waar viskwekers aan moeten voldoen zijn gebaseerd op wetenschap, worden gedragen door alle betrokken partijen in de viskweekketen en gesteund door NGO’s. De lat van ASC-standaarden lat wordt zo gelegd dat viskwekers worden gemotiveerd deel te nemen. Op die manier wordt verbetering van viskweek in de praktijk gerealiseerd.

Welke vissoorten zullen worden gecertificeerd door de ASC?
• Tilapia (vanaf augustus 2012)
• Pangasius (vanaf najaar 2012 in de winkels)
Vanaf 2013:
• Abalone
• Schelpdieren (kokkels, mosselen, sint-jakobsschelpen en oesters)
• Cobia
• Zoetwater forel
• Zalm
• Seriola
• Garnaal

Zijn dit ook de kweek-vissen die in Nederland het meeste worden gegeten?
Ja, de meest verkochte kweek-vissen te koop in Nederland, zijn vanaf 2013 te koop met het ASC-Keurmerk. Belangrijke kweekvissen in de Nederlandse schappen zijn zalm, tropische garnalen, tilapia en pangasius. In Nederland staat pangasius sinds dit jaar op nummer 1 in de top 10 van meest gegeten vissen (volume). Dat was 4 jaar geleden nog plaats vier en zo’n tien jaar geleden kende niemand deze vis nog. Zalm heeft al decennialang een hele sterke positie, vooral dankzij het grote aanbod uit de kweek..

Wat beoordeelt de ASC-standaard voor verantwoorde viskweek?
De ASC standaard heeft betrekking op:
1. Naleving van de wet (de wet gehoorzamen, het wettelijke recht om daar te zijn)
2. Behoud van de natuurlijke omgeving (vaak wetlands en kustgebieden) en biodiversiteit
3. Behoud van de waterreserves
4. Behoud van de soortenrijkdom en de wilde populatie (bijv. voorkomen dat er ontsnappingen zijn die bv door verspreiding van ziektes een bedreiging zouden kunnen vormen voor de wilde vis)
5. Verantwoord gebruik van diervoeders en andere middelen
6. Diergezondheid (geen onnodig gebruik van antibiotica en chemicaliën)
7. Maatschappelijke verantwoordelijkheid (bv geen kinderarbeid, aandacht voor gezondheid en veiligheid van werknemers, vrijheid van vereniging, relaties in de gemeenschap)

Is dierenwelzijn meegenomen in de criteria van ASC?
Ja, dat is op diverse manieren gebeurd. Zo moeten de dieren aan een minimum aan stress leiden, wat wordt gemeten aan de hand van het aantal dieren dat overlijdt. Verder gelden strenge regels voor gezondheidsmanagement en is er toezicht van experts op het gebied van vissengezondheid. Ook zijn er meetbare normen voor waterkwaliteit en gezond leefklimaat voor de vissen. De normen voor gemiddelde groei en hoeveelheid vis per oppervlakte garanderen onder meer dat vissen voldoende leefruimte hebben. Diverse dierenwelzijnorganisaties hebben bijgedragen aan de ASC-standaarden: zoals Royal Society for the Prevention of Cruelty to Animals, Hebridean Partnership, Seal Protection Action Group, Seal Animal Protection Group, Animal Concern, Save Our Seals Fund, Freedom Food. 

Daarnaast kunnen viskwekers voldoen aan een extra keurmerk dat specifiek voor is bedoeld voor dierenwelzijn.

Waarom ondersteund WNF het ASC keurmerk?
Het ASC-keurmerk is voor consumenten de beste garantie dat vis is gekweekt met zorg voor de natuur en lokale gemeenschappen. De introductie van ASC is een belangrijke stap om bijzondere natuur wereldwijd te behouden en op verantwoorde wijze te voldoen aan de stijgende vraag naar kweekvis.

Waarom ondersteunt WNF het ASC en niet andere keurmerken voor viskweek?
Het WNF gelooft dat het ASC het meest geloofwaardige systeem tot nu toe is, omdat de normen:
• Meetbaar zijn
• Zijn vastgesteld op basis van gedegen wetenschappelijk onderzoek
• Gemaakt zijn door een brede en diverse groep van belanghebbenden
• Ontwikkeld zijn door middel van een transparant proces
• Focussen op de hoogste hedendaagse maatstaven en zijn bedoeld om de lat op een niveau te brengen waardoor genoeg producenten kunnen meedoen, wat leidt tot werkelijke verandering
• Focussen op meetbare resultaten, wat innovatie stimuleert

Waarom is er een tweede keurmerk voor vis nodig?
Het keurmerk ASC heeft betrekking op vis uit verantwoorde kweek. Het al eerder bestaande  duurzaamheidlabel voor vis – van MSC, de Marine Stewardship Council – geldt alleen voor vis, schaal- en schelpdieren uit de wilde vangst.

In de winkel liggen nu twee logo’s: MSC en ACS. Waarom niet gewoon één logo/keurmerk?
Het betreft een compleet andere bedrijventak met andere werkwijzen. 1 keurmerk zou niet voldoen. Daarom is er gekozen voor 1 logo voor visvangst 1 voor kweekvis. Door de verschillende kleuren, logo's en naam, kunnen consumenten het onderscheid makkelijk blijven zien.

Wat is ASC voor organisatie?
ASC staat voor Aquaculture Stewardship Council (ASC). ASC is een onafhankelijke internationale non-profit organisatie die een certificeringsprogramma voor verantwoorde viskweek beheert en verder ontwikkelt. De organisatie is in 2009 opgericht door het WNF en het Initiatief Duurzame Handel. Door vis met het ASC-keurmerk te kiezen weten consumenten zeker dat ze verantwoord gekweekte vis, schaal- en schelpdieren kopen.

ASC werkt samen met internationale producenten, bedrijven in de visketen en supermarkten om te voorzien in de groeiende vraag van de consument naar verantwoorde vis. Het ASC-keurmerk maakt het voor iedereen gemakkelijk om een bewuste en verantwoorde keuze te maken - of deze keuze nu wordt gemaakt tijdens het boodschappen doen of tijdens een etentje in een restaurant.

De missie van ASC is om de kweek van vis wereldwijd zodanig om te vormen dat deze meer en meer voorziet in de behoefte aan verantwoord geproduceerde vis.

Wat doet ASC precies?
Het invoeren en beheren van de per vissoort ontwikkelde standaarden is de hoofdtaak van ASC. ASC werkt ter behoud van haar onpartijdigheid met een programma voor onafhankelijke toetsing en certificering door derden. Dat betekent dat ASC zelf geen kwekerijen beoordeelt. In plaats daarvan worden certificaten afgegeven door een certificeringsbureau dat onafhankelijk geaccrediteerd is. Deze certificeerder voert de beoordelingen van kwekerijen uit en beslist of deze voldoen aan de ASC-standaarden. Op die manier is onafhankelijkheid het meest gewaarborgd.

ASC werkt samen met Accreditation Services International (ASI), een onafhankelijke instantie die de accreditaties geeft aan en toezicht houdt op de bedrijven die de controles op de viskwekerijen uitvoeren. ASI is lid van ISEAL en werkt onder andere ook voor MSC en FSC.

Welke viskwekerijen kunnen meedoen aan het ASC-programma?
Het ASC-programma is toegankelijk voor alle kwekerijen, ongeacht hun omvang of locatie. Om de gelijkwaardige beschikbaarheid van het eigen keurmerkprogramma wereldwijd te bevorderen, werkt  ASC samen met belanghebbenden en kwekerijen over de hele wereld. Kleine kwekerijen kunnen gebruik maken van ondersteuningsprogramma’s van onder andere het Initiatief Duurzame Handel of van het Wereld Natuur Fonds.

Hoe weet ik zeker dat vis met het ASC-keurmerk verantwoord gekweekt is?
Het ASC-keurmerk waarborgt dat vis, schaal- en schelpdieren met dit keurmerk van een verantwoorde kwekerij komen en als zodanig traceerbaar zijn. Traceerbaarheidscertificaten door de hele keten heen garanderen dat onafhankelijke experts hebben vastgesteld dat de vis met het ASC-keurmerk afkomstig is van een ASC-gecertificeerde kwekerij en dat de vis tijdens de verwerking gescheiden blijft van vis zonder ASC-certificering.

Wat is het belang van viskweek en de verduurzaming van viskweek?
Voor bijna een miljard mensen op aarde staat dagelijks een portie vis op het menu. Het is hun belangrijkste eiwitbron. Daarnaast is vis over het algemeen gezond en betaalbaar. Doordat de wereldbevolking groeit, neemt ook de behoefte aan eiwitrijk voedsel, en dus vis, sterk toe. Wilde gevangen vis zal niet aan die behoefte kunnen voorzien. Wereldwijd wordt nu al ruim 75 procent van alle commerciële vissoorten overbevist, of bijna overbevist. De oceanen worden nu al overvraagd.

Viskweek kan een oplossing zijn voor het voeden van de wereldbevolking. Gekweekte vis is een efficiente wijze van voedselproductie met relatief lage druk op natuur en milieu, mits de kweek verantwoord gebeurt. Voor mens en natuur is het van groot belang dat de aquacultuur op verantwoorde wijze kan groeien. Verantwoord op het gebied van natuur en sociale aspecten. Het is belangrijk dat de bewustwording hierover onder consumenten toeneemt en daarmee ook de vraag naar verantwoord gekweekte vis.

Wat is de voorspelde groei van viskweek tot 2020?
De wereldvoedselorganisatie van de Verenigde Naties, de FAO, schat dat de viskweek moet verdubbelen om in 2050 aan de vraag naar vis te kunnen voldoen. De wereldbevolking groeit niet alleen naar 9 miljard mensen, de welvaart en verstedelijking nemen ook toe en daarmee de vraag naar kwalitatief goede eiwitten.

Viskweek zal daar voor een belangrijk deel in kunnen en moeten voorzien, mits dat verantwoord gebeurt. Bijna de helft van de vis die wij eten komt niet uit de oceaan komt, maar uit kweekvijvers. Rond 2018 zal dat de helft zijn. Kweekvis is daarmee de snelst groeiende voedselproductiesector ter wereld. In 2010 bedroeg de productie van kweekvis 59,9 miljoen ton. Het volume was tov van 2009 gegroeid met ruim 7,5%