Koraal

Koraalriffen worden wel de tropische regenwouden van de zee genoemd, vanwege de enorme aantallen planten-, vis- en zeediersoorten die er leven. Voor de natuur is koraal cruciaal. Het is een schuilplaats en een van de belangrijkste kraamkamers van de oceanen.

Voor miljoenen mensen wereldwijd, vooral in ontwikkelingslanden, is het koraal van levensbelang. Koraalriffen voorzien hen van voedsel (vis en schaaldieren) en inkomen uit visserij en toerisme. Daarnaast doen koraalriffen dienst als kustbeschermers.

Ook de farmaceutische industrie maakt gebruik van de koraalriffen. Zeeorganismen zoals sponzen produceren chemische stoffen om zich tegen belagers te verdedigen. Sommige van die stoffen hebben een medicinale werking en worden in laboratoria nagemaakt en gebruikt in medicijnen.

Wist je dat koralen geen planten, maar dieren zijn? Koraalriffen zijn opgebouwd uit duizenden kleine koraaldiertjes, koraalpoliepen genoemd.

Koraalpoliepen leven samen met piepkleine algen: zooxanthellen. Deze algjes leven in het weefsel van de koraalpoliepen en produceren voedingsstoffen door fotosynthese. De poliepjes nemen deze stoffen op.

Naast de voedingsstoffen die het krijgt van zijn algen, 'vangt' het koraal ook zelf voedsel. Koraalpoliepen hebben tentakels die ze kunnen uitspreiden om voedsel (piepkleine zeediertjes) uit het water te filteren.

Koraalpoliepen behoren, net als zeeanemonen en kwallen, tot de neteldieren. Er is een onderscheid tussen harde en zachte koralen. Zacht koraal (ook wel hoornkoraal genoemd) groeit over het algemeen sneller dan hard koraal (of steenkoraal).

Koraalpoliepen planten zich geslachtelijk en ongeslachtelijk voort. Bij geslachtelijke voortplanting laat het koraal Ieder jaar rond dezelfde tijd tegelijkertijd duizenden eitjes en zaadjes los in zee.

Roofvissen komen op dit voedselfestijn af om zich flink te goed te doen. Door de grote hoeveelheid eitjes en zaadjes vindt er toch een groot aantal bevruchtingen plaats.

Bij ongeslachtelijke voortplanting ?stekken? koraalpoliepen zichzelf. Ze blijven dan meestal met elkaar in verbinding. Zo ontstaan ware koraalkolonies. Voedsel wordt over de hele kolonie verdeeld en ook vijanden bestrijden ze samen. Koraalkolonies hebben een gemeenschappelijk skelet.

De algjes in de koraalpoliepen produceren voedingsstoffen via fotosynthese. Dat kan alleen plaatsvinden wanneer er genoeg zonlicht aanwezig is. Daarom komt koraal voor in schoon, helder water, waar genoeg zonlicht door kan dringen. Koraal is vooral te vinden in warme, tropische wateren.

Grofweg zijn er drie typen koraalrif:

• Franjeriffen zijn het meest voorkomende type koraalrif. Het koraal vormt een rand langs de kust en grenst het vrijwel direct aan land. Een voorbeeld hiervan is het rif om het eiland Bonaire.
   
• Barrièreriffen komen verder van de kust voor. Tussen het rif en de kust bevindt zich een relatief ondiep stuk zee. Het beroemdste voorbeeld van een barrièrerif is het Great Barrier Reef in Australië, het grootste levende organisme ter wereld.
   
• Atollen zijn koraalriffen die in een ring liggen, midden in de oceaan. In feite is het een barrièrerif van een vulkaan die onder water is verdwenen. Soms ligt midden in het atol nog een restje land. De Malediven zijn er een mooi voorbeeld van.
   

De Koraaldriehoek is van alle koraalgebieden het rijkst bedeeld met soorten koraal. Het gebied ligt in Zuidoost Azië en is van onschatbare waarde voor al het leven in de oceanen.

Fotograaf Dos Winkel heeft de natuurlijke rijkdom van de Koraaldriehoek vastgelegd in een fantastisch fotoboek. Daarbij toont hij oog voor het grote én het kleine. Want naast reuzen als de walvishaai kent dit gebied een eindeloze hoeveelheid kleinere bewoners, waaronder drieduizend verschillende vissoorten.

Bestel 'de Koraaldriehoek'