Reuzenpanda

Reuzenpanda
Andere namen panda; grote panda; pandabeer; bamboebeer
Wetenschappelijke naam Ailuropoda melanoleuca
Engelse naam giant panda; panda
Verspreiding Midden-China
Leeftijd 20 jaar (wild); in gevangenschap 37 jaar
Voeding bamboe
Lengte 1,2 - 1,8 m, staart tot 20 cm
Gewicht 60 - 125 kg (in gevangenschap tot 180 kg), bij geboorte 100 gram
Biotoop hellingbossen met ondergroei van bamboe
onderverdeling 5
Status kwetsbaar

De reuzenpanda is een beer met een kenmerkende zwart-witte tekening. Deze bedreigde soort komt uitsluitend in enkele bergwouden in China voor en staat als beeldmerk van het Wereld Natuur Fonds symbool voor de wereldwijde natuurbescherming.

Naamgeving en systematiek

Zijn naam ontleent de reuzenpanda aan een eerder ontdekte Aziatische roofdiersoort waarmee hij overeenkomsten vertoont. Dit roodbruine dier ter grootte van een forse kat was eerst als ‘de panda’ bekend. De nieuwe panda met het formaat van een sint-bernardshond kreeg daardoor de naam ‘reuzenpanda’ en de roodbruine panda werd de ‘kleine panda’. In de loop van de tijd werd de zwarte-witte panda steeds bekender en tegenwoordig is de reuzenpanda 'de panda'. Volgens de huidige inzichten zijn de twee panda's niet nauw verwant. De reuzenpanda hoort bij de familie van de beren terwijl de kleine panda bij de familie van de wasberen is ingedeeld. Vanwege zijn favoriete voedsel wordt hij ook wel bamboebeer genoemd.

Lichaamsbouw en voortbeweging

Het opvallendst aan de panda is zijn zwart-witte vacht. De kop is wit met grote zwarte vlekken rond de ogen, zwarte oren en een zwarte neus. Het lijf is wit met een zwarte band over de schouders die overgaat in de zwarte voorpoten. Ook de achterpoten zijn zwart. Hij heeft een korte staart en ronde oren.

Een speciale aanpassing aan zijn manier van eten is de extra ‘vinger’. Zoals bij alle beren steken vijf vingers naar voren. De panda heeft daarbij een polsbotje met een uitsteeksel. Dit uitsteeksel gebruikt hij als een soort duim, waarmee hij een bamboestengel met één hand kan vasthouden. Ook het oorspronkelijk roofdierengebit van de reuzenpanda is aangepast aan zijn taaie voedsel. De hoektanden hebben nog wel iets roofdierachtigs, maar de kiezen zijn breed, plat en bobbelig.

Panda’s lopen schommelend en zijn niet erg snel. Ze kunnen redelijk goed klimmen en goed zwemmen.

Voedsel

Het voedsel van de reuzenpanda bestaat vrijwel uitsluitend uit bamboe. Er bestaan honderden verschillende soorten bamboe. De panda heeft een duidelijke voorkeur voor tien daarvan. Omdat hij dit voedsel als roofdier slecht kan verteren, moet hij er veel van eten. Hij is soms wel 14 uur per dag aan het eten en werkt dan minstens tien, maar soms wel zestig kilo bamboe naar binnen.

Voortplanting, levensloop en sociaal gedrag

Reuzenpanda’s krijgen elke twee tot drie jaar een jong. In de paartijd zijn een mannetje en een vrouwtje hooguit een dag of vier bij elkaar. Daarna gaan ze ieder weer hun eigen weg. Na een draagtijd van ongeveer vijf maanden wordt het zeer kleine jong geboren: kaal, blind en met een in verhouding lange staart. Na twee maanden zijn de oogjes open en heeft hij een vacht. Als het jong ongeveer een jaar oud is, gaat hij zijn eerste bamboe eten. Vanaf een jaar of vier is een pandavrouwtje aan voortplanting toe. Bij mannetjes duurt dat vaak iets langer.

Leefgebied, verspreiding en aantallen

Panda's zijn uiterst zeldzaam. De soort komt uitsluitend voor in een aantal bamboebossen in de bergen van Centraal-China. Volgens de meest recente telling (periode 2011 tot 2014) zijn er 1864 exemplaren. Overigens betekent dat wel een stijging ten opzichte van de telling ongeveer tien jaar eerder, toen het aantal op 1600 werd geschat.

Relatie met de mens, bedreiging en bescherming

De Franse missionaris Pater David kreeg in 1869 als eerste westerling een pandahuid onder ogen en geldt als de ontdekker van de reuzenpanda. In China was de panda voor die tijd plaatselijk bekend, maar de grote populariteit kwam pas halverwege de vorige eeuw.

Vroeger werd er wel op de panda gejaagd, onder andere om zijn vacht, maar het verdwijnen van zijn leefgebied is de belangrijkste oorzaak van de afname van zijn verspreiding en aantal. Bovendien is het overgebleven leefgebied versnipperd waardoor populaties geïsoleerd zijn.

Toen het Wereld Natuur Fonds in 1961 werd opgericht, werd de reuzenpanda gekozen als beeldmerk. WNF heeft zich altijd ingezet voor de bescherming van de panda en zijn leefgebied. In 1963 heeft de Chinese regering speciaal voor de reuzenpanda reservaten ingesteld. Met hulp van het Wereld Natuur Fonds was dit aantal in 2015 gegroeid tot 67.

Meer informatie over de reuzenpanda

Tussen 6 en 12 jaar?

Op zoek naar leuke dierweetjes? Snuffel ook eens rond in de dierenbieb van de Rangerclub. Daar kun je ruim 1000 dieren vinden. En elke dag komen er weer nieuwe bij!

Geef de tijger een toekomst

Er leven nog slechts 3.900 tijgers in het wild. Om dit iconische dier van de ondergang te redden, moet hun aantal snel worden verdubbeld. Steun daarom het reddingsplan van WNF en geef de tijger een toekomst!

Kijk wat je kunt doen