Schelpdierbanken

Schelpdierbanken

Bij een gezonde Noordzee horen schelpdierbanken, een bron van leven onder water. De mossel en platte oester zijn voedsel voor vissen en vogels. Ook zorgen schelpdieren voor een betere waterkwaliteit omdat ze filteren, waardoor jagende vissen en vogels hun prooi kunnen zien. De ‘banken’ die de schelpdieren vormen zijn veilige rustgebieden en kraamkamers voor vissen en kreeften. Ze bieden houvast voor veel soorten dieren en planten: haaien en roggen zetten er bijvoorbeeld hun eieren op af. Onderzoek toont aan dat op wilde schelpdierbanken maar liefst 2 keer zoveel diersoorten voorkomen als op bodems van zand!

Schelpdierbanken dragen ook bij aan de kustveiligheid. Hoe? Ze halen slib dat zweeft uit het water en scheiden dat weer uit in vaste vorm. Dat slib hoopt zich op en de schelpen beschermen het met hun harde schalen tegen erosie. Zo groeien de zandbanken langzaam aan en zorgen de schelpdieren voor een natuurlijke kustverdediging.

Bedreigingen

De bodem van de Noordzee bestond ooit voor ongeveer één vijfde uit schelpdierbanken. Helaas zijn door sleepnetten en ziekten de schelpdierbanken beschadigd of vernietigd. Ook de afsluiting van onze delta in Zuidwest Nederland heeft veel schade aangericht. Schelpdierbanken gedijen het beste in getijdenwater: de stroming houdt de harde ondergrond waaraan ze zich vasthechten vrij van zand. Met het wegvallen van het getij in de delta verdwenen ook de schelpdieren.

    Herstel

    WNF zet zich in voor herstel van schelpdierbanken omdat ze een belangrijke bijdrage leveren aan het herstel van het Noordzee ecosysteem. Samen met ARK Natuurontwikkeling herstellen we schelpdierbanken om het leven in de kust terug te brengen. Zo doen we onderzoek naar de mogelijkheden en voorwaarden om mossel- en platte-oesterbanken te herintroduceren door aanleg en monitoring van pilot-schelpdierbanken. Met de kennis en ervaring in deze pilotgebieden kunnen we op meerdere plekken schelpdierbanken aanleggen, met als doel: meerjarige schelpdierbanken initiëren die zelfstandig verder kunnen groeien.

    Begin 2016 werden in de Noordzee ten westen van de Zuid-Hollandse en Zeeuwse eilanden als proef mosselen en platte oesters uitgezet. Die zijn nauwkeurig gemonitord om te zien of ze overleven, zich ontwikkelen en zich voortplanten tot stabiele, levensvatbare schelpdierbanken.

    Lees meer over de Noordzee

    In dit project werkt WWF samen met Ark NatuurontwikkelingBureau Waardenburg, SAS Consultancy en Wageningen Marine Research. Meer informatie over de platte oester lees je op www.platteoester.nl (Engelstalig)

    Wat kun jij doen?

    Gelukkig kun je zelf ook helpen om haaien en roggen te beschermen. Drie tips:

    1. Eet duurzaam gevangen vis

    Eet je vis? Kies dan voor duurzaam gevangen vis, te herkennen aan het MSC-keurmerk. Bekijk ook de VISwijzer en download de app.

    2. Haaien- en roggeneieren zoeken

    Zoek op het strand naar haaien- en roggeneieren! De beste tijd is na stormachtig weer als er zeewier en andere aanspoelsels op het strand liggen. Een speciale zoekkaart helpt je met vinden en herkennen van de eieren.

    Iets bijzonders gevonden? Maak melding van je vondst bij Shark Trust.

    3. Beach clean-up

    WNF heeft de afgelopen jaren met een eigen etappe meegedaan aan de landelijke Beach clean-up. Maar je kunt natuurlijk ook je eigen beach clean-up organiseren; gezellig met familie of vrienden in de zoute zeelucht het Noordzeestrand weer wat schoner maken.