Blijf op de hoogte

In onze nieuwsbrieven houden we je op de hoogte van onze projecten, resultaten, activiteiten, speciale acties en producten.

Aanmelden

Pers

Persberichten vind je bij onze persafdeling.

Naar Pers

Bescherming van de laatste neushoorns: hoop blijven houden ondanks tegenslag

Kop van een Sumatraanse neushoorn, in de provincie Lampung, Indonesië

Margaret Kinnaird staat aan het hoofd van het Wildlife-programma van WWF. Zij schreef dit verhaal ter gelegenheid van World Rhino Day, 22 september. 

Vandaag is het Wereld Neushoorn Dag, een dag die is opgedragen aan de indrukwekkende, prehistorische dieren die ooit in groten getale rondzwierven over de Aziatische en Afrikaanse continenten. Voor mij is de neushoorn één van de meest verbazingwekkende wezens op aarde. Van grote, logge locomotieven op de savanne tot de kleine, harige neushoorns op Sumatra. Die kleine en begrijpende ogen van de neushoorn… met de pech dat er iets op zijn kop zit dat zoveel mensen willen hebben.

Stroperij

Ondanks het ontzag dat het dier bij veel mensen afdwingt, zit de waarde van de neushoorn voor nog veel te veel andere mensen alleen in zijn hoorn, als een consumptieartikel. Stroperij van neushoorns, gedreven door de vraag naar zijn hoorn, heeft geleid tot een enorme afname van de populaties; nog steeds worden dagelijks gemiddeld drie neushoorns gestroopt in Afrika. Bovendien heeft niet-duurzame ontwikkeling het leefgebied van de neushoorn verstoord. Hierdoor leven vooral in Azië de neushoorns erg geïsoleerd, en kunnen ze geen maatjes vinden voor nageslacht.

Vandaag de dag bevinden de Javaanse en de Sumatraanse neushoorns zich op de rand van uitsterven. Eerder dit jaar rouwden we om de dood van de laatste noordelijke witte mannetjesneushoorn, waardoor de ondersoort functioneel uitgestorven is verklaard.  

De laatste noordelijke witte mannetjesneushoorn, inmiddels gestorven.

Gevaar voor rangers

In onze pogingen om ’s werelds meest bedreigde dieren te beschermen, zijn het niet alleen de neushoorns waar we om treuren. Stroperij heeft ook hoge menselijke kosten. Volgens de International Ranger Foundation zijn tussen juli 2017 en juli 2018 107 rangers gestorven tijdens hun werk; dat zijn er gemiddeld twee per week. Bijna de helft van de rangers is gedood in het veld,  terwijl ze wildlife beschermden. Deze rangers zijn vaak de kostwinners van het gezin en velen van hen zijn niet verzekerd. Dit betekent dat hun familie niet alleen met de dood van een geliefde moet dealen maar ook een nieuwe manier moet vinden om te overleven. Het is dus letterlijk een zaak van leven of dood; de situatie voor de rangers die wildlife beschermen moet verbeteren.

Aanpak over grenzen heen

De vraag naar illegale wildlife producten, zoals de hoorn van de neushoorn, móet omlaag. De criminele syndicaten die verantwoordelijk zijn voor de stroperijcrisis, opereren op transnationaal niveau en worden gewelddadiger en beter georganiseerd. Onze reactie en actie zou ook over grenzen heen moeten zijn. Alle landen die getroffen worden door de illegale handel in wildlife moeten dit als een vorm van ernstige, georganiseerde criminaliteit erkennen en ook als zodanig bestraffen, en die straffen ook werkelijk uitvoeren. Van de personen met het bloed van de gestroopte neushoorns en vermoorde rangers aan hun handen, tot degenen die betrokken zijn bij de smokkelroutes naar vraaglanden zoals Vietnam en China, zij moeten er allemaal door geraakt worden.

Zwarte neushoorns met vogel

Twee zwarte neushoorns

Conferentie over illegale handel in wildlife

In oktober zijn alle ogen gericht op de Illegal Wildlife Trade Conference in Londen. De London Conference is voor de deelnemende landen een uitgelezen kans om te laten zien dat ze werkelijke actie willen ondernemen om een eind te maken aan deze verschrikkelijke misdaad. Maar we moeten stoppen alleen binnen onze eigen landsgrenzen te werken. We werken immers aan een gezamenlijk doel: het behoud van de neushoorn. Landen kunnen leren van elkaar en delen wat het beste gewerkt heeft. Ondanks de slechte situatie nu, geloof ik nog steeds dat er hoop is.

Sumatran Rhino Rescue

De laatste jaren zagen we een ongekend succes bij het redden van de Indische neushoorn. Aan het einde van de 20e eeuw waren er als gevolg van stroperij, minder dan 200 Indische neushoorns over in het wild. Dankzij gezamenlijke inspanningen van overheden, lokale gemeenschappen en ngo’s, lopen er vandaag de dag meer dan 3.500 Indische neushoorns rond. Van dit grote succes moeten we leren. Vooral omdat we in september samen met partners de Sumatran Rhino Rescue lanceren; een alliantie die deze ernstig bedreigde soort wil behoeden voor uitsterven. Er leven nog minder dan 80 Sumatraanse neushoorns in het wild. In de Sumatran Rhino Rescue werken vijf verschillende organisaties samen met de overheid in een eerste gezamenlijke aanpak ter behoud van de neushoorn. Voor de Sumatraanse neushoorn is dit de beste, en waarschijnlijk enige kans, om als soort te overleven.

Een Sumatraanse neushoorn in Bukit Barisan Selatan National Park, Indonesië

Sumatraanse neushoorn

Groot gevecht

Iedere overwinning in de strijd voor het behoud van neushoorns is van groot belang, maar het gevecht is immens. Gewaagde en niet-alledaagse acties zijn nodig om de steeds ernstiger bedreigingen waar de al bedreigde dieren mee te maken hebben, aan te pakken. Maar daar zitten risico’s aan vast. Recentelijk zijn elf neushoorns gestorven na een verhuizing naar het Tsavo East National Park door de Kenya Wildlife Service. Dit was een niet eerder voorgekomen incident dat alle betrokkenen en de hele natuurbeschermingsgemeenschap achterliet met een gebroken hart. Het wijst ons op een tragische manier op de enorme druk waarmee mensen en dieren te maken krijgen in pogingen om neushoornpopulaties en hun leefgebieden te vergroten.

De toekomst

Als ik dit jaar op Wereld Neushoorn Dag één ding mag wensen, dan is het dat we niet meer alleen binnen de eigen nationale grenzen werken. We moeten leren van de fouten die vroeger gemaakt zijn, innovaties steunen en het belangrijkste: ons blijven inzetten om vandaag nog in actie te komen. De toekomst van rangers, neushoorns en vele andere diersoorten hangt er vanaf.