Blijf op de hoogte

In onze nieuwsbrieven houden we je op de hoogte van onze projecten, resultaten, activiteiten, speciale acties en producten.

Aanmelden

Pers

Persberichten vind je bij onze persafdeling.

Naar Pers

Cuba is een koningspalm

Uitzicht op een bos met op de voorgrond een aantal koningspalmen

Vanuit Havana verkent Daphne Willems, zoetwateradviseur voor WWF, wat de wensen en kansen zijn voor een volwaardig Cubaans WWF-programma, en mogelijk zelfs een Cubaans WWF-kantoor. Ze leert elke dag meer over de Cubanen en hun indrukwekkende, betekenisvolle flora en fauna.

Nationale vogel, bloem en boom

Sinds vorig jaar heeft Nederland een nationale vogel: de grutto. Cuba is wat meer trots en patriottistisch en heeft niet alleen al jaren een nationale vogel (de Cubaanse trogon) maar ook een nationale bloem (die ‘vlinder’ heet, ‘mariposa’) én een nationale boom. De laatste is de koningpalm. Als je een willekeurige Cubaan vraagt ‘waarom de koningspalm?’, volgen er veel verschillende antwoorden. Voor mij staan deze boom én het volume aan antwoorden symbool voor dit fascinerende, complexe eiland. 

De boer

Op het platteland vertellen ze trots over de vele toepassingen van de koningspalm. Weet: Cubanen zijn meesters in het improviseren. Als je aan alles tekort hebt, word je creatief met wat je wél hebt. Je schakelt over naar plan B. De koningspalm ís plan B: een medicijn bij buikpijn (de wortels), varkensvoer (de vruchten), de muren van je huis (de stam), een dak (de bladeren), een waterbak voor het vee (de stam, maar nu uitgehold), voedsel (het palmhart), een verpakking om tabaksbladeren in te drogen (de bladeren), de schuurmuur (de bladeren), een woning voor de trogon zodra de jongen van de specht uitgevlogen zijn, en uiteraard schaduw; broodnodig in dit zonovergoten land waar de zonnekracht pijnlijk sterk is. 

De Havanees 

De stedeling geeft een ander antwoord. Havana wordt ‘de stad van de zuilen’ genoemd, naar de overdaad aan zuilengalerijen van de koloniale woningen uit de 17e, 18e en 19e eeuw. Deze zijn ideaal: je loopt er in de schaduw zonder de frisse zeewind te missen en tevens beschermd tegen tropische regenbuien. De koningspalm heeft een hoge stam, zonder zijtakken, en deze loopt bol, net alsof ‘ie een buikje heeft. Ziehier: een zuil. De boom symboliseert daarmee voor de Havanees ‘de hoofdstad van alle Cubanen’: Havana, hun trots. 

Een Cubaanse trogon zit alleen op een dunne witte tak, tegen een blauwe lucht

Cubaanse trogon

En ik? 

Ik bewonder de Cubaanse optimistische improvisatiekunst en de architectuur van Havana. En ik zie een land waarin niet één antwoord correct is, en niet één incorrect. Een land waarin de waarheid misschien niet bestaat, omdat er vele waarheden zijn. Of, zoals een collega zegt: probeer Cuba niet met ratio te begrijpen, maar met je hart. En als ik dat doe zie ik schitterende landschappen, waarin de koningspalm vrijwel altijd opduikt. Het is een prominente en trotse verschijning. Ja, de Cubanen zijn trots: bij het krampachtige af hangen ze aan hun soevereiniteit. Wie de geschiedenis kent, begrijpt het beter. Ik begrijp het, of deels dan toch. En ik leer elke dag bij.

Meer van Daphne's Cubaanse blogs lezen? Je vindt hier de eerste, tweede en derde in deze reeks.