Vissen zwemmen in het Great Barrier Reef

Bedreigingen voor oceanen

De oceanen zijn prachtig met al hun vissen en koraal, maar wij mensen gaan er niet goed mee om. Overbevissing en bijvangst zorgen ervoor dat het met veel zeedieren niet goed gaat. Vervuiling en klimaatverandering bedreigen de koraalriffen, die onmisbaar zijn voor het leven in de zee.

Overbevissing

De visserij heeft zich de afgelopen decennia enorm ontwikkeld. Netten zijn groter geworden en worden aan elkaar gekoppeld tot kilometers lengte. Radars en satellieten kunnen scholen vis steeds makkelijker traceren. Wereldwijd wordt ongeveer 85 procent van de commerciële vissoorten maximaal bevist of zelfs overbevist. Dat laatste betekent dat er meer vis uit de zee wordt gehaald, dan erbij komt en er bepaalde vissoorten bedreigd worden.

Bijvangst voshaai in visnet, Mexico

Bijvangst

Bijvangst is een groot probleem in de visserij. Behalve de vis die de vissers willen vangen, komen er ook veel andere zeedieren in de netten terecht. Zo sterven jaarlijks miljoenen haaien, schildpadden en zeevogels als bijvangst.


Kweekvis

Kweekvis neemt wereldwijd in omvang toe. Daarom is het belangrijk dat het kweken van vis op verantwoorde wijze gebeurt. Want niet-duurzame kwekerijen beschadigen bijvoorbeeld mangrovebossen, die fungeren als kraamkamers van de oceanen. Ook kan niet-verantwoorde kweek het leven in zee, meren en rivieren ernstig aantasten.

Vervuiling en plastic soep

Het zeewater en de koraalriffen worden vervuild door bijvoorbeeld pesticiden uit de landbouw en afval uit rioleringen. Ook plastic is een groot probleem. Deze vervuiling, ook wel 'plastic soep' genoemd, wordt gevormd door ontelbare stukjes plastic die door verschillende zeestromen naar elkaar toe drijven. Plastic vormt een groot gevaar voor zeeschildpadden, zeezoogdieren, vogels en vissen. Ze zien het plastic aan voor voedsel en stikken erin, of ze worden vergiftigd. Lees hier meer over de plastic soep.

Schadelijke vistechnieken

Vistuig kan veel schade aan de natuur toebrengen. Zo trekken sleepnetten de zeebodem en het koraal kapot.

Dynamiet en cyanide

In Azië en Oost-Afrika maken vissers zelf bommen van dynamiet en lege frisdrankblikjes, die ze tot ontploffing brengen op de riffen. Hierbij komt er in één klap veel vis bovendrijven, maar wordt wel het hele gebied vernield. Sommige vissers in Azië spuiten cyanide tussen de spleten van riffen. De vissen die daar leven worden verdoofd en kunnen zo uit het water gevist worden. Helaas maakt cyanide net als dynamiet het koraal kapot en sterven vele andere kleinere zeedieren door het gif. Ook voor vissers zijn beide vismethoden niet ongevaarlijk.

Klimaatverandering

Klimaatverandering veroorzaakt een stijging van de zeespiegel, en opwarming en verzuring van het zeewater. Koraalriffen verbleken zodra de temperatuur een paar graden stijgt en sterven vervolgens af. Dat heeft grote gevolgen voor het leven in zee, waarvoor koraalriffen een onmisbare functie hebben.

Door de opwarming van de aarde loopt het leefgebied van veel dieren gevaar. Een stijgende zeespiegel kan bijvoorbeeld de broedstranden van zeeschildpadden overspoelen. IJsberen kunnen geen voedsel meer vinden doordat hun jachtgebied smelt. Als de uitstoot van broeikasgassen in huidig tempo blijft toenemen, verdwijnt een groot deel van het leven in en rond de oceanen.

Bescherming van oceanen

Help mee de oceanen te beschermen en geef een gift

Wat kun jij doen tegen plasticvervuiling?

Plastic tandenborstel > bamboe tandenborstel

Wegwerpbekertje > herbruikbare beker

Plastic rietje > geen rietje of herbruikbaar rietje van RVS of glas

IJsbekertje > ijshoorntje

Plastic wegwerptasje >  herbruikbare boodschappentas

Plastic vuilniszak > vuilniszak van biologisch afbreekbaar materiaal

Vershoudfolie > herbruikbare folie met bijenwas

Plastic wegwerp drinkflesje > flesje van herbruikbaar materiaal

En verder: doe eens mee met een (beach) cleanup bij jou in de buurt of organiseer er zelf een!

Download de app

Met de My Little Plastic Footprint-app van de Plastic Soup Foundation kun je je kennis over de plastic soep vergroten en je eigen plastic footprint verkleinen. Met de app kun je daarna precies zien hoe jouw plastic footprint kleiner en kleiner wordt. Download 'm hier!

Vervuilde zee, plastic spullen drijven aan het wateroppervlak

Oceanen uitgelicht

Caribisch gebied

Sinds de Caribische eilanden Bonaire, St. Eustatius en Saba in 10-10-2010 ‘bijzondere gemeenten’ van Nederland zijn geworden, heeft ons land er veel kleurrijke tropische natuur bij.

Koraaldriehoek Azië

De zeeën rond de (ei)landen in Zuidoost-Azië herbergen een van de kleurrijkste plekken op aarde: de onderwaterwereld van de Koraaldriehoek.

Zuidelijke Oceaan

Antarctica is het zuidelijkste puntje van de aarde. Samen met de wateren tot aan zuid-Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Amerika noemen we dit gebied de Zuidelijke oceaan.

Download de gratis VISWijzer


De VISwijzer-app is beschikbaar voor iPhone en Android. Download de laatste versie.